Feiten. Anders bekeken.

Expo over de Kempische brug die in het water viel

Geschreven door  op in Lokaal Nieuws.

Tachtig jaar geleden, op 14 maart 1938, brak de Kempische Brug in Hasselt zonder aanwijsbare reden in drie stukken. Doden of gewonden vielen er toen gelukkig niet. De constructietekorten leidden later wel tot grondige aanpassingen in ingenieursopleidingen overal ter wereld. Het Stadsmus laat vanaf 3 maart via de expo ‘The Hasselt Bridge. Waarom de kanaalbrug in 1938 instortte’ en een lezing zien wat er die dag misliep.

De brug aan de Kempische Steenweg was slechts een jaar in gebruik toen het bijna-drama gebeurde. Een dag voor de instorting keken vele toeschouwers nog vanop de brug naar de toenmalige voorjaarsklassieker de Ronde van Limburg. En enkele minuten voor de breuk reden er nog twee trams over de brug. Toen volgde een grote knal en lag de Vierendeel-constructie, de ‘langste volledig gelaste brug in Europa’, in het water. Hetzelfde ontwerp werd gebruikt voor vijftig van de 66 bruggen die tijdens de jaren dertig gebouwd werden en waaronder het Albertkanaal werd uitgegraven. De brug van Hasselt had alle testen nochtans probleemloos doorstaan, onder andere een test met meer dan 600 ton belasting.

De instorting maakte een diepe indruk op de Hasselaren. Naar schatting 40.000 kijklustigen stonden de dagen erna op de oevers van het Albertkanaal. Ingenieurs en wetenschappers, maar ook het parket, stelden een onderzoek in. De instorting haalde de voorpagina van vele kranten. Toch opvallend, want op dezelfde dag hield Hitler zijn officiële ‘Anschluss’-intocht in Wenen.

“Het mag een wonder heten dat er geen doden vielen”, zegt Ann Delbeke, directeur van Het Stadsmus. “Maar de impact was groot. Na de instorting duurde het nog een hele tijd vooraleer een volwaardige brug het gemotoriseerd verkeer toeliet over het kanaal langs de Kempische Steenweg. En de bouw van de sluis van Godsheide, enkele honderden meters verderop, liep grote vertraging op omdat het transport van materialen een stuk moeizamer ging.”

Foto © Stadsarchief Hasselt

“Het mag dan een ongelukkige gebeurtenis zijn, het instorten van de brug leverde zowel voor de internationale wetenschap, als voor ons Hasseltse erfgoed heel wat gespreksstof op”, zegt Karolien Mondelaers, schepen van cultuur en toerisme. “Met deze tentoonstelling bewijst Het Stadsmus dat het een museum is dat niet alleen onze geschiedenis vertelt en duidt, maar dat ook het verleden, het heden en de toekomst met elkaar verbindt.”

Ingenieur Sven Curé, die de tentoonstelling in Het Stadsmus maakte en er een lezing over geeft, legt uit hoe hij gefascineerd raakte door de brug. “Tijdens mijn opleiding in Gent werd er verteld over de brug in Hasselt. Er waren uitvoerige onderzoeken gebeurd naar dit voorval en gelijkaardige ongelukken in Duitsland en de Verenigde Staten legden de basis van een nieuwe discipline, de ‘breukmechanica’.”

‘The Hasselt bridge’ is vandaag in de wetenschappelijke literatuur nog steeds een schoolvoorbeeld van een brosse breuk. Tientallen universiteiten en instituten hebben zich in die tijd en de jaren daarna over dit vraagstuk gebogen. De mechanismen, die aan de oorsprong lagen van dit fenomeen waren nog onbekend. Tegenwoordig begrijpt men beter wat men moet doen om dit te voorkomen. Juiste werkwijzen liggen sindsdien vast in internationale voorschriften voor staal, lastechniek en ontwerp. ‘The Hasselt Bridge’ heeft hierin een cruciale rol gespeeld.

Via een reeks infopanelen analyseert de expo stap voor stap de diverse denkpistes over de oorzaken van de instorting – een heleboel informatie die voorheen enkel in technische boeken verscholen bleef voor professionals.

Binnen enkele jaren zl de huidige Kempische brug aangepakt worden in het kader van de verhogingswerken van de bruggen over het Albertkanaal in opdracht van de Vlaamse Waterweg. Dan zal ze ongetwijfeld opnieuw de voorpagina’s halen. (ds)

Expo ‘The Hasselt Bridge. Waarom de kanaalbrug in 1938 instortte’ van 3 maart tot en met 1 juli.
Lezing op 14 april om 15 uur in het Tuincafé (toegang gratis)

Website Het Stadsmus

Nieuwsgierigen kwamen vooral met de fiets, maar hielden die kort bij zich uit angst voor diefstal… Foto © Stadsarchief Hasselt
Foto © Stadsarchief Hasselt
Ook interessant

Afbouw van noodopvangcentrum Leopoldsburg vanaf 15 september

29/07/2016

29/07/2016

Het kernkabinet van de federale regering heeft beslist dat het noodopvangcentrum van Leopoldsburg eind oktober 2016 zal sluiten. Vanaf 15...

Innovatie uit jonge, frisse of soms zotte ideeën

27/02/2018

27/02/2018

Afgelopen zaterdag verzamelden zowat 50 jonge studenten uit heel uiteenlopende studierichtingen voor de tweede ‘Innovation Station’. Hun opdracht: bedenk een...

Kinderprikkels voor de binnenstad

21/02/2019

21/02/2019 1

Twintig uiteenlopende ‘speelprikkels’ krijgen momenteel een plekje op zo’n vijftien locaties in de Hasseltse binnenstad. Het gaat daarbij om een...

Straks het traditionele onweer?

20/07/2016

20/07/2016

Komt er straks gedonder van? Of houden we het droog? Voor het gemak gaan we voorlopig even uit van Limburg....

IKEA Hasselt heeft vier nieuwe buren

18/11/2017

18/11/2017

Afgelopen woensdag openden vier nieuwe winkels tegelijk op de IKEA-site in Hasselt. Kwantum, MediaMarkt, Maisons du Monde en X²O bieden...

IKEA distributiecentrum in Winterslag werkt voortaan deels op windenergie

25/09/2017

25/09/2017

In Winterslag heeft IKEA vandaag haar eerste Belgische windturbine in gebruik genomen. Een deel van de energieopbrengst dient voor onmiddellijk...

Speciale aandacht voor gevluchte kinderen

20/06/2017

20/06/2017

Vandaag organiseert de stedelijke dienst Diversiteit van Stad Hasselt een gratis avond in teken van de Wereldvluchtelingendag. De documentaire ‘De...

Volg vanuit uw kot het invaren van de nieuwe spoorbrug van Kuringen

21/04/2020

21/04/2020 1

Komend weekend staat in en rond Hasselt een spectaculaire gebeurtenis gepland: het invaren en plaatsen van de nieuwe spoorbrug van...

Een “politiek akkoord” uitvoeren

19/11/2019

19/11/2019 1

De Lijn is tevreden dat het Spartacusproject in een laatste rechte lijn zit. “De tram is vertrokken”, vertelt woordvoerster Sonja...

Een plons in de roos

26/07/2016

26/07/2016

Twee jaar na start van de werken ging afgelopen vrijdag het nieuwe zwembad eindelijk open voor de genodigden. Bad Republic...

Jeneverfeesten 2016: genadeloos terug de zomer in

17/10/2016

17/10/2016

De fabuleuze Indian Summer zou nog één keer uithalen, dat werd vorige week duidelijk in zowat ieder weerbericht. Ideaal dat...

De fietsstraat 2.0 moet beter leesbaar zijn

28/04/2020

28/04/2020 1

Drie bestaande fietsstraten in Hasselt gaan beter ‘leesbaar’ worden vanaf de komende zomer. De Kunstlaan, de Spoorwegstraat en de Boomkensstraat...

Coole high tech wint het van beperkingen

01/05/2019

01/05/2019

De fantasy en sci-fi fans hebben Flanders Expo al een aantal weken geleden bezocht, maar het lijkt alsof de superhelden...

Ze komen eraan!

06/09/2019

06/09/2019

Hasselt wordt dit weekend symbolisch opnieuw bevrijd. 75 jaar geleden trok de 2nd Armored Division ‘Hell On Wheels’ de stad...

Politie LRH verhuist naar Campus H

18/06/2018

18/06/2018

Kijk niet raar op als je morgen enkele politiecombi’s met verhuisdozen ziet rondrijden tussen de Guffenslaan en de gloednieuwe Campus...

Reageer
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.